Transport drogowy towarów w Europie (13–19 grudnia 2025)

Krótki skrót

• Czechy – wyższe opłaty drogowe: Od 1.01.2026 r. zaplanowano podwyżki stawek na autostradach (+0,7–1,5%) i drogach krajowych (ze względu na składkę CO₂ podwyżki 10–42%) oraz objęcie nowymi opłatami kolejnych odcinków tras.
• Niemcy – ulgi dla e-ciężarówek i nowy system e-TOLL: Bundestag przedłużył zwolnienie z opłat dla ciężarówek elektrycznych (≥4,25 t) do połowy 2031 r., zaś lekkie pojazdy <4,25 t będą zwolnione na stałe. Od 2026 r. wprowadzana jest też aplikacja „TollNow” do półautomatycznej rezerwacji przejazdów (względnie modernizacja e-TOLL).
• Polska – waloryzacja stawek e-TOLL: Krajowa Administracja Skarbowa ogłosiła 16.12.2025 obwieszczenie o podwyższeniu opłat e-TOLL od 1.01.2026. Stawki przejazdu wzrastają (wzrost od kilku do kilkunastu procent w zależności od osi i normy EURO).
• Unia Europejska – „Automotive Omnibus” i Euro 7: KE przedstawiła 16.12.2025 nowy pakiet motoryzacyjny upraszczający wdrażanie normy Euro 7 (m.in. skrócone procedury testowe) oraz wyeliminowała paradoks ciężkich vanów elektrycznych (>3,5 t) – proponuje zwolnienie ich z obowiązku tachografów i części wymogów dla ciężarówek.
• Ceny paliw – tendencja spadkowa: Prognozy wskazują na dalsze obniżki cen na stacjach (15–21.12). Olej napędowy w Polsce ma kosztować ok. 6,09–6,21 zł/l, benzyna 95 ok. 5,71–5,83 zł/l (spadek z poprzednich poziomów 6,23 i 5,87 zł). Różnica cenowa między ON a benzyną nadal utrzymuje się.
• Francja – protesty rolników: Fala demonstracji rolników (17–18.12) zablokowała liczne drogi i autostrady (A61, A9, A54, A63 itp.), co powoduje poważne utrudnienia i opóźnienia transportu ciężarówek tranzytowych przez kraj. Protesty koncentrowały się na południowym zachodzie oraz przed prefekturami w wielu regionach.
• Granica francusko-hiszpańska: Baskijska Dyrekcja Ruchu poinformowała, że do godz. 7:00 w środę 17.12 zniesiono ograniczenia dla ciężarówek w Kraju Basków. Jednak w obliczu blokad po stronie francuskiej granica w Irún pozostanie warunkowo otwarta z limitem 200 ciężarówek na godzinę. Oznacza to wciąż utrudniony i selektywny przepływ ciężarówek na drodze E15 (Irún–Bordeaux).
• Kontrole graniczne – Austria: Austriackie służby (BMI) zdecydowały o przedłużeniu od 16.12.2025 do 15.06.2026 kontroli na lądowych i wodnych granicach z Czechami, Słowacją, Węgrami i Słowenią. Dla przewoźników oznacza to konieczność uwzględnienia dodatkowego czasu na odprawy graniczne i możliwe opóźnienia w transporcie towarów.
• Polska – nowe prawo drogowe: Od 17.12.2025 r. wchodzi w życie pakiet zmian w Prawie o ruchu drogowym. Utworzone zostają Branżowe Centra Umiejętności (BCU) do szkoleń kierowców zawodowych (kursy kwalifikacji wstępnej, okresowej itp.). Zmiany usprawniają ewidencję kierowców, procedury międzynarodowe i dostosowują szkolenia do potrzeb branży, co ma pomóc w walce z niedoborem kierowców.
• Zakazy jazdy ciężarówek: W weekend 13–14.12 obowiązywały liczne ograniczenia: całodobowe zakazy we Francji, Niemczech, Słowenii i Włoszech oraz nocne w Austrii, Luksemburgu czy Szwajcarii. W nocy z 19.12 (piątek) wprowadzono zakazy nocne w Austrii, Szwajcarii i Lichtensteinie. (W Polsce w tych dniach nie zaplanowano dodatkowych zakazów poza zwyczajowymi świątecznymi).
• Remonty dróg – Polska: Od 15.12.2025 rusza czasowe zamknięcie węzła Swarożyn na autostradzie A1 – remont konstrukcji wiaty stacji poboru opłat. Węzeł będzie częściowo nieczynny (tylko zjazd na DK22, wjazd zamknięty) do ok. 20.12.2025. Przewoźnicy muszą liczyć się z objazdami i korkami na tej trasie.

Szczegółowa analiza

Zmiany przepisów

W mijającym tygodniu w Polsce wejście w życie pakietu nowelizacji Prawa o ruchu drogowym podkreślono od 17 grudnia 2025. Najważniejszą nowością są Branżowe Centra Umiejętności (BCU) – wyspecjalizowane ośrodki do szkolenia kierowców zawodowych (C, C+E, D itd.). Zamiast kursów odbywanych częściowo online, BCU zapewnią stacjonarne, intensywne szkolenia na potrzeby branży transportowej. Po ukończeniu kursu w BCU kierowca otrzyma świadectwo kwalifikacji zawodowej, co ma przyspieszyć szkolenia i pomóc złagodzić niedobór kierowców ciężarówek. Dodatkowo znowelizowano procedury związane z prawami jazdy (np. lepsza ewidencja kierowców, uproszczone badania dla kierowców z zagranicy) oraz dodano przepisy uwzględniające potrzeby obronności państwa. W skali europejskiej kluczową zmianą jest przyjęcie przez Komisję Europejską pakietu „Automotive Omnibus” (16.12.2025), upraszczającego wdrożenie normy Euro 7 bez zmiany celów emisyjnych. Unia uznała także za błędne traktowanie ciężkich vanów elektrycznych jak ciężarówek – proponuje doprecyzowanie prawa, by wyłączyć je z obowiązku tachografów i innych restrykcji ciężarowych, jeżeli są używane jak pojazdy lekkie. To ważna ulga dla przewoźników eksploatujących tego typu auta.

Systemy opłat drogowych

W Europie rosną koszty korzystania z infrastruktury drogowej. W Polsce zatwierdzono oficjalnie waloryzację stawek e-TOLL na 2026 r. – stawki przejazdu autostradami wzrosną o kilka procent od 1.01.2026. Od 1.02.2026 r. system e-TOLL objąć ma kolejne 645 km dróg w Polsce, a podstawowa stawka wzrośnie o około 40–42% (według zapowiedzi MF) – co łącznie oznacza kilka podwyżek taryf w ciągu roku. W Czechach od 1.01.2026 podniesiono opłaty: autostradowe o 0,7–1,5%, zaś na drogach I klasy – nawet do 10–41% (ze względu na składkę CO₂). Dodatkowo płatne zostaną nowe odcinki czeskich autostrad. W Niemczech od 2026 r. utrzymuje się zwolnienie elektrycznych ciężarówek z opłat – co daje planistyczną pewność firmom z zeroemisyjną flotą. Zarazem wprowadzana jest w Niemczech aplikacja TollNow, umożliwiająca rezerwację trasy telefonu – ma to uprościć proces e-TOLL przez półautomatyczne zliczanie trasy. Francja zapowiedziała drobne podwyżki opłat autostradowych (pierwsze od lat), co jest sygnałem, że nawet stabilni operatorzy winiet przeglądają cenniki. Holandia natomiast planuje wprowadzić system naliczania opłat zależny od masy i emisji pojazdu – pojazdy starsze i bardziej emisyjne zapłacą więcej, a elektryczne mniej. Zatem trend jest jasny: niższe opłaty dla bezemisyjnych środków transportu (włącznie z elektrycznymi samochodami dostawczymi), a dla flot dieslowskich – rosnące koszty przejazdów. Przewoźnicy muszą aktualizować kalkulacje frachtów, uwzględniając te zmiany.

Sytuacja na granicach

Kontrole graniczne znów wpływają na ruch towarowy. Austria od 16.12.2025 przedłużyła tymczasowe kontrole z Czechami, Słowacją, Węgrami i Słowenią aż do 15.06.2026. Oznacza to dodatkowe procedury i możliwe kolejki dla ciężarówek przekraczających te granice. Z kolei na granicy francusko-hiszpańskiej sytuacja jest pośrednia: mimo zniesienia części ograniczeń od rana 17.12, władzom Basków zależy na stabilności – granica w Irún będzie normalnie czynna, ale ze ścisłym limitem 200 ciężarówek na godzinę w kierunku Francji. Taki limit utrzymuje się dopóki protesty rolników we Francji trwają. Przez ostatnie dni protesty te paraliżowały we Francji duże fragmenty sieci drogowej i utrzymywały presję na granicę. Dla przewoźników oznacza to konieczność śledzenia komunikatów drogowych (np. rządowa strona Bison Futé we Francji) i planowania alternatywnych tras w razie opóźnień.

Ceny paliw

Branża transportowa odczuwa nieco lżejszą presję paliwową. W połowie grudnia analitycy prognozowali dalszy spadek cen na stacjach. W Polsce średnie ceny detaliczne ON spadły poniżej 6,25 zł (około 6,10–6,20 zł/l), a benzyny 95 – do około 5,7–5,8 zł/l. Różnice między tymi paliwami pozostały znaczące (ON jest ciągle droższy). Mimo spadków w ostatnich tygodniach, przewoźnicy muszą liczyć się z drobnymi wahaniami kursów oraz utrzymaniem wysokich cen w skali UE. W Rumunii czy Bułgarii ceny też nieznacznie spadały, natomiast w Niemczech czy Francji trendowało w dół (np. ON ~1,60–1,70 €/l). Warto jednak podkreślić, że dalsze spadki zależą od sytuacji globalnej (popyt świąteczny vs produkcja ropy) i zasad środowiskowych (teoretycznie w przyszłym roku mają ruszyć ewentualne opłaty emisyjne od starszych pojazdów, choć to dopiero jesień 2026).

Infrastruktura i utrudnienia drogowe

Remonty i inwestycje drogowe wymagają od przewoźników elastyczności. W Polsce 15–20.12.2025 będzie całkowicie zamknięty węzeł Swarożyn na autostradzie A1 – prowadzone są prace naprawcze nad konstrukcją wiaty stacji poboru opłat. Oznacza to, że ciężarówki mogą tylko zjeżdżać z A1 na DK22 (wjazd jest zamknięty), co powoduje lokalne zatory i wydłużenie tras. Podobne utrudnienia zgłaszano także na węźle Nowe Marzy (ograniczenia zjazdów). W innych krajach ruch tranzytowy świąteczny spotyka się z normalnymi drogami remontowanymi z myślą o wiosennym wzmożeniu. Przewoźnicy powinni zatem zawsze uwzględniać w planach takie czasowe wyłączenia odcinków autostrad czy remonty ważnych mostów (np. francuski korytarz Północ-Południe miał niedawno czasowe zamknięcia). Zapas czasu na trasie i monitorowanie informacji GDDKiA (lista utrudnień drogowych) to konieczność.

Rynek pracy i szkolenia kierowców

Branża odczuwa konsekwencje niedoboru kierowców, dlatego nowe przepisy szkoleniowe są kluczowe. Powstające BCU mają pomóc zwiększyć tempo kształcenia profesjonalistów – dzięki większym możliwościom szkoleniowym i przyjęciu kwalifikacji z BCU na równi z dotychczasowymi ośrodkami. Choć efekty będą widoczne dopiero za kilka lat, to już dziś przewoźnicy czują skutki niedoboru: rosną koszty pracy (zwłaszcza w Niemczech czy Francji wzrost płac minimalnych), częstsze zlecenia krótkodystansowe czy nawet niewielkie strajki kierowców apelujących o poprawę warunków. W perspektywie unijnych zasad mobilności (np. tzw. Pakiet Mobilności UE) ciągłe szkolenie i zatrzymywanie pracowników pozostaje jednym z kluczowych wyzwań.

Cyfryzacja i nowe technologie

Postępuje informatyzacja procesów transportowych. W Niemczech przykładamy wagę do elektronicznego poboru opłat – nowa aplikacja TollNow oraz stałe rozbudowywanie systemu e-TOLL w innych krajach (np. dodatkowe zasięgi sieci 5G i urządzeń pokładowych w Polsce) to elementy tej rewolucji. Przewoźnicy europejscy muszą zapewnić zgodność sprzętu (lokalizatory ZSL, OBU, czy aplikacje) z normami krajów tranzytu. Z drugiej strony rośnie zastosowanie telematyki – śledzenie tras, teletransmisja tachografów i automatyczne rozliczenia czasu pracy stają się standardem. W Polsce ruszyła niedawno telematyka do kontroli wiosek pojazdów (ITS), a Francja aktywnie rozwija inteligentne systemy zarządzania ruchem wokół Paryża. Ponadto, firmy logistyczne przeglądają technologię autonomiczną – choć tu efekty są odległe, testy na drogach (np. pojazdów ciężarowych bez kierowcy na krótkich trasach) przyciągają uwagę branży.

Ekologia i nowe napędy

Trendy „zrównoważonego transportu” są coraz widoczniejsze. Wyraźnie preferowane są pojazdy zero- i niskoemisyjne – co potwierdzają preferencyjne stawki opłat drogowych dla EV (np. w Czechach czy Holandii). W Niemczech zwolnienie z e-TOLL dla e-ciężarówek (przynajmniej do 2031 r.) to bezprecedensowy krok zachęcający do inwestycji w te pojazdy. Jednak do tej pory zainteresowanie e-ciężarówkami było ograniczone (ceny pojazdów są 2–3 razy wyższe od diesla, a programy dopłat często skomplikowane). W Polsce uruchomione jest wsparcie NFOŚiGW na zakupy e-ciężarówek, ale dotychczas efekty są minimalne. Jednocześnie przygotowywane są plany wprowadzenia opłat emisyjnych dla starszych pojazdów ciężarowych – zgodnie z unijnymi wytycznymi starsze ciężarówki (produkcji przed 2019) zapłacą więcej od połowy 2026 r. (według projektu polskiego cennika). W praktyce oznacza to presję na wymianę parku pojazdów. Dla ekologii ważne są też strefy niskoemisyjne – choć dotyczą głównie miast i pojazdów lekkich, przewoźnicy muszą śledzić rozszerzenia takich stref (np. Holandia wprowadza nowe znaki i elastyczność dla stref) oraz plany ograniczeń wjazdu dla diesli.

Zakazy ruchu ciężarówek

W analizowanym tygodniu obowiązywały regularne weekendowe zakazy ruchu. W sobotę 13.12 i niedzielę 14.12 ciężarówki miały zakaz jazdy m.in. we Francji, Niemczech, Słowenii, Włoszech (całodniowo) oraz częściowo nocami w Austrii, Luksemburgu i Szwajcarii. Na przykład w niedzielę 14.12 zakaz od 0:00 do 22:00 dotyczył Niemiec, Francji, Luksemburga, Słowacji, Słowenii i Włoch, a Austria wprowadziła zakazy nocne (22-24). W piątek wieczorem 19.12 w Austrii, Szwajcarii i Lichtensteinie obowiązywały klasyczne zakazy nocne (22:00–5:00) dla ciężarówek. W Polsce nie było w tym tygodniu dodatkowych świątecznych zakazów (stały jedynie zwyczajowe ograniczenia w sylwestrową noc). Przewoźnicy powinni planować trasy z uwzględnieniem tych ograniczeń, zwłaszcza przy zbliżających się świętach Bożego Narodzenia i Nowego Roku, gdy zakazy weekendowe ulegną przedłużeniom.